آجر خنک کننده
آجر خنک کننده چیست و در ساخت و ساز چه استفاده ای دارد
آوریل 2, 2021
سیمان تولیدکننده نور
آشنایی با سیمان تولید کننده نور در معماری
آوریل 8, 2021

معماری کانسپچوال (مفهوم گرا) چیست؟

مفهوم گرایی

معماری کانسپچوال (مفهوم گرا) چیست؟

ازمقوله های بسیارمهم ومورد توجه درحوزه معماری عنوان کانسپت ومفهوم گرایی درمعماری است.به طوری که عباراتی مانند کانسپت و یا معماری کانسپچوال به میزان زیاد و در جایگاه های مختلفی مورد استفاده قرارمی گیرد.

1-کانسپچواال

بخوانیم: معماری پرش کیهانی چیست و چگونه ایجاد شده است؟

معماری کانسپچوال

از اساسی‌ترین پرسش های تاریخ نظریه معماری که هم طراحان و هم نظریه‌ پردازان در پی پاسخ گفتن به آن بودند این است معماری باید دارای معنا باشد یا خیر؟

بررسی نظریه های معماری نشان می‌دهد که کمتر رویکردی در طراحی بوده که بتواند به صراحت معماری را فاقد معنا بدانند و آن را در حوزه‌های دیگر مورد نظرقراردهد و از طرفی دیگر گروه بسیاری معماری را قائل به معنا وحضور آن را بدون معنی نادرست انگاشتند. چنان که معمار نوربرگ شولتز معتقد است که معماری نمی‌تواند فاقد معنی باشد.


بررسی نظریه معماران در رابطه با معماری کانسپچوال

ازنظرشيرمبك آن بخش از معماری که بیشتر تحت عنوان معماری معناگرا شناخته می‌شود دررده معماری سمبلیک و تا حدودی روانشناسی جاي دارد به طوری که آن بخش از معماری که در حوزه عملکرد گرایی جای دارد کمتر در این مقوله مورد توجه است.این شاید بزرگترین اتهام پست مدرنیسم های دهه ۱۹۷۰ میلادی به معماری عملکرد گرای مدرن است ، در واقع آنها معتقد بودند که معماری مدرن فاقد معنی است و جریان مدرنیته در معماری به معنازدايي انجامید.

بخوانیم: سبک معماری منریسم و آنچه باید درباره ی آن بدانید


چه زمان یک اثرمعماری دارای مفهوم است؟

زمانی که یک معماری ای به صفتي متصف می‌شود به این مفهوم است که آن جنبه به خصوص در اثر معماری بیشتر مورد توجه طراح بوده تا جنبه های دیگر،به طوری که یک معماری فرم گرا به موضوع فرم بیشتر از جنبه های دیگر مانند عملکرد، بافت، معنی و…توجه نموده .بنابراین نمی‌توان آن را به طور کامل فاقد عملکرد یا مفهوم دانست.

کانسپچووال-4

بخوانیم: سبک معماری فولدینگ چیست و چه ویژگی هایی دارد؟

سه مقوله اصلي معماري

کاپون درطبقه‌ بندی‌های خود به سه مقوله اصلی معماری اشاره می‌کند که در آثار مختلف وجود دارد: “عملکرد،فرم ومعنی”

بنابراین زمانی که صحبت از معماری عملکرد گرا می شود به این معنی نیست که این نوع معماری بی توجه به فرم ومعنی است،بلکه در آن به مقوله های یاد شده کمترازمقوله عملکرد توجه شده پس معماری عملکردگرا نیز دارای جنبه هاي فرمال ومفهومی است.

معماري مفهوم گرا

بنابراین در خصوص معماری مفهوم گرا می‌توان آن را از دو جنبه مورد نظر قرار داد:

١. معنی در پیوند با فرم

٢. معنی در پیوند با عملکرد

کاپون رویکرد مفهوم گرا را در معماری تحت عنوان معنا و تاریخ گرایی مورد بررسی قرار داده و آن بخش از معماری را که به این موضوعات بیشتر توجه نموده اند در این حوزه قرار می‌دهد.

رویکردهای معماری مفهومی

 با توجه به موضوعات مطرح شده شاید بتوان آن دسته از کارهای معناگرا و معماری ایده را بخش هايي تفکیک کرد:

” ١. پیوند با خاطرات گذشته “عمدتاً نوستالژیک

کاپون در کتاب تئوری معماری بخشي از این نوع معماری را شامل ساختمان هایی می داند که ما را به خاطرات نوستالژیک گذشت پیوند زند این بناها ما را به خاطراتی از گذشته پیوند می زند و به طور کلی بیانگر یک اتفاق تاریخی یاموضوعات مشابه است و بعضاً نگاهی به اقلیت های ویژه دارد.

٢. نمایش روح زمانه “بیشتر به صورت نمایش تکنولوژیک”

زمانی که کوربوزیه سخن از روح زمان می‌کرد برخی گمان از شیفتگی او در برابر صنعت و مصنوعات صنعتی داشتند و شعار خانه ماشینی برای زندگی نیز این پنداررا تقویت نمود.اما صحبت از روح زمانه بیش از آنکه متوجه به ظواهر دنیای صنعتی باشد متوجه مفهوم زندگی مدرن و انسان مدرن و چالش‌های او بود، بنابراین تفاوت بنیادین میان او و خواسته فتوريسم ها برای ظهور علائم زندگی جدید در کالبد معماری وجودداشت.

٣. مفاهیم ذهنی

توجه به مفاهیم ذهنی در معماری نشأت گرفته از رویکردهای انسان گرایانه اوایل قرن بیستم است كه در آثار معمارانی همچون لویی کان بیشترمورد توجه قرار گرفت.لویی کان از مفاهیمی همچون سکوت و احساس انسانی در فضا بهره می گیرد و با استفاده از تجلی نور در فضا سعی درتحقق این مهم در معماری دارد .در ساختمان موسسه سالک مفهوم بی نهایت را به استادی هرچه تمام تر با استفاده از سمفوني فرم ها ، مصالح ، آب و طبیعت به نمایش درآورد.

پروژه معماری مفهومی

بخوانیم: معماری پهلوی دوم 1320-1357

٤. مفاهیم اقتباسی

بررسی آثار معماری دو دهه اخیر نشان از وجود گرایشی در حوزه ایده های معماری که توجه به موضوعات علمی نظیر مسائل کیهانی ، زیست شناسی ، فیزیک کوانتوم و…را نشان می‌دهد.

پرش کیهانی یا نظریه هایی مانند نسبیت یا اثرپروانه ای و…همه و همه نشان از موج توجه به دیگر حوزه‌های علمی برای به دست آوردن مفاهیم جدید در معماري است.

این بخش معماری مفهومی را به مثابه گونه ای از طراحی پژوهی اثرمعماری دانسته وسعی دارند تا از طریق ساختارهایی که دیگر حوزه‌های علمی فراهم می‌سازند آن را تبدیل به ساختار های جدید در معماری نماید.

با توجه به توضیحات فوق دریافتیم که هراثر باید دارای مفهوم ومعنا باشد .یک معماری می‌تواند به کانسپتی خاص دلالت نکند یا می‌توان مفهوم ذاتی آن را درک نکرد، اما هر معماری اي باید دربرگیرنده معنای خاص خود باشد و این معنی اثراست که به عنوان جزء جدایی ناپذیرِ ماهیت معماری حضوردارد. هرچند که کشف آن ساده نباشد . بی‌توجهی به برداشت‌های عام و فرآیند ساخت درهنركانسپچوال قابل توجیه است،اما درمعماری كه باید منطبق برنیازها،خواست‌ها، ساخت وبودجه باشد موضوع متفاوت است. از این رو معماری مفهومی نباید مقلد صرف هنرمفهومی باشد بلکه درنسبت با جامعه،فرهنگ ،سیاست ،محیط و تکنولوژی است که معماری به مفهوم واقعی خود نزدیک میشود.بي توجهي به فيزيك وساخت بنا بدون معنا و مفهوم دليل اصلي شكست آثارمعماري است.